Bu yazı yazarlar ve araştırmacılar için düşünce ağ haritası çıkarmak amaçlı açık kaynak ücretsiz yazılım Mentegraf'la ilgili.
Kitap yazmak, yüzlerce fikri aynı anda havada tutmak gibi. Hele benim gibi bilgi kuramının, karmaşıklık ve evrim düşüncelerinin tarihi gelişimiyle ve kavramlarıyla uğraşıyorsanız. Kişiler, kavramlar, referanslar, bölümler, tartışmalar... hepsi birbirine bağlı, ama bu bağlantıların çoğu kafamızın içinde, görünmez biçimde yaşıyor. Mentegraf'ı, bu görünmez ağı görünür kılmak için tasarladım, ipin ucunu kaçırmamak için. Yani ihtiyaçtan doğdu.
Mentegraf bir zihin haritası aracı değil. Zihin haritaları merkezden dışarı doğru dallanıyor ve hiyerarşik yapıya sahip. Oysa fikirler, kavramlar hiyerarşik değil. Einstein'ın Görelik Teorisi hem fizikte uzay, zaman, madde, enerji ve yer çekimiyle,hem epistemolojide abdüktif düşünmeyle, paradigma kaymasıyla bağlantılı ve bu bağlantıların hiçbiri diğerinin "alt dalı" değil. Mentegraf'ı bu tür çok yönlü, ağ biçimli ilişkileri modellemek için tasarladım: düğümler (nodlar) ve bağlantılar.
Uygulama on farklı düğüm türü sunuyor, kişi, kavram, kitap, fikir, terim, belge, bölüm, olay, konum, kurum. Her biri kendi ikonu ve rengiyle. Bağlantılar da türlerine göre ayrışıyor: etkiliyor, çelişiyor, üzerine inşa ediyor, içeriyor, paralel, tartışıyor. Her bağlantının bir gücü var (1-5 arası) ve bu güç çizginin kalınlığına yansıyor. Böylece haritaya baktığınızda sadece neyin neyle bağlı olduğunu değil, nasıl ve ne kadar güçlü bağlı olduğunu da görüyorsunuz.
Mentegraf'ı yeni çıkacak kitabım Sıçra! Sezginin Gizli Mantığı'nı (adı değişebilir) yazarken geliştirdim. 146 düğüm ve 235 bağlantıdan oluşan harita, kitabın omurgasını görünür kıldı: hangi kavramlar merkezi, hangileri periferik; hangi bölümler birbirine sıkı bağlı, hangileri arasında köprü eksik. Yazmakta olduğunuz şeyin büyük resmini görmek, hem yapısal boşlukları hem de beklenmedik bağlantıları keşfetmenizi sağlıyor.
Uygulama Electron üzerine kurulu bir masaüstü programı — Windows, macOS ve Linux'ta çalışıyor. İnternetsiz kullanılabiliyor. Türkçe ve İngilizce arayüz desteği var. En güçlü özelliklerinden biri "Yayımla" butonu: haritanızı tek bir HTML dosyasına dönüştürüyor. Bu dosya D3.js ile çalışan interaktif bir web sayfası. Ağ simülasyonu, arama, filtreleme, detay paneli. Tarayıcıda açılıyor, paylaşılabiliyor, web sitenize koyulabiliyor.
Mentegraf'ı açık kaynaklı ve ücretsiz olarak yayımladım. Bir yazarın, bir araştırmacının ya da karmaşık bir projeyi planlayan herhangi birinin işine yarayabilir. Ama asıl hedefi şu: düşünce sürecinizi kendinize görünür kılmak. Çünkü düşünmenin en zor kısmı, düşündüğünüz şeyin yapısını görmek.
İster akademik
araştırma
yapın, ister roman yazın, ister hobilerinizle uğraşın bunu deneyip bana deneyimlerinizi anlatın.
Windows kurulum dosyasını buradan indirebilirsiniz: https://github.com/afifs/mentegraf/releases/download/v2.0.0/Mentegraf.Setup.2.0.0.exe
Açık kaynak kodu için: https://github.com/afifs/mentegraf